مقدمه

هفتمین کنفرانس همکاری­های اقتصادی منطقه­یی پیرامون افغانستان (رکا هفت) به تاریخ های ۲۳-۲۴ عقرب سال روان در شهر عشق آباد، ترکمنستان به منظور تقویت هرچه بیشتر و افزایش همکاری­های اقتصادی منطقه­یی و حمایت از توسعه و ثبات پایدار در افغانستان و سراسر منطقه برگزار گردید.

در آغاز این نشست، جلالتمآب رشید مردوف معاون شورای وزیران و وزیر امورخارجه جمهوری ترکمنستان، جلالتمآب سرور دانش معاون دوم رئیس جمهوری اسلامی افغانستان و جلالتمآب صلاح الدین ربانی وزیر امور خارجه افغانستان سخنان افتتاحیه شان را ایراد فرمودند. کنفرانس مزبور به ریاست مشترک وزرای خارجه ترکمنستان و جمهوری اسلامی افغانستان تدویر یافت. در این کنفرانس هیئت های بلند رتبه و نمایندگان ارشد از ۶۷ کشور و سازمان اشتراک ورزیده بودند.

با ابراز امتنان از دولت ترکمنستان بخاطر میزبانی و ریاست مشترک این نشست مهم بین المللی به بهترین وجه آن،

با قدردانی از اشتراک فعال کشورهای منطقه و همکار و سازمان ها در این کنفرانس؛

با تأکید مجدد بر تعهد به اهداف و اصول منشور سازمان ملل متحد و پایبندی به اصول و موازین شناخته شده جهانی حقوق بین المللی؛

با درک ارتباطات بین البینی میان چالشهای توسعه یی و امنیتی و با تایید اینکه یک افغانستان با امن، با ثبات و مرفه برای صلح، ثبات و رفاه منطقه به طور کل حیاتی میباشد؛

با تأکید مجدد بر اینکه همکاری و همگرایی اقتصادی منطقه­یی فرصت های وسیع را برای رشد فراهم می سازد، و همچنان می­تواند در بهره برداری و توسعه ظرفیت های اقتصادی درازمدت موجود در افغانستان و سراسر منطقه مُمد واقع گردد؛

همچنان با تاکید برضرورت تقویت هرچه بیشتر همکاری­های منطقه­یی به عنوان ابزار مؤثر غرض دستیابی به رفاه اقتصادی در افغانستان و سراسر منطقه رکا؛

با اذعان به نقش مرکزی افغانستان به عنوان مرکز مهم برای تجارت، ترانزیت و ترانسپورت منطقه­یی و میان منطقه­یی و همچنان نقش را که رکا در شریک ساختن مزایای این مرکزیت در حمایت از توسعه و ثبات پایدار در افغانستان و سراسر منطقه بازی میکند؛

با ابراز قدردانی و حمایت قوی از تلاشهای جاری و تعهد حکومت افغانستان و تلاشهای مستمر کشورهای منطقه­یی و همکار و سازمان­های بین المللی تحت رکا؛

با تأکید براینکه رکا هفت متکی به تعهدات صورت گرفته در جریان شش نشست قبلی رکا در (کابل ۲۰۰۵، دهلی جدید ۲۰۰۶، اسلام آباد ۲۰۰۹، استانبول ۲۰۱۰، دوشنبه ۲۰۱۲، کابل ۲۰۱۵) و پیشرفت های امیدوار کننده با توجه به تطبیق پروژه های دارای اولویت در ساحات انرژی، شبکه های ترانسپورتی، تسهیلات تجارتی و ترانزیتی، ارتباطات، مشارکت تجارتی و حمایت از نیروی کار میباشد؛

با حمایت از رویکرد جدید رکا به منظور پیش بینی اجرای طرح ها از جمله معیارهای جدید سرمایه گذاری مانند تمویل پروژه ها و تنوع در جمع آوری وجوه و پیگیری روش های نوین تامین مالی برای توسعه زیرساخت ها بشمول مشارکت سکتور عامه و موافقتنامه های خریداری برق با توجه به رفع کسر سرمایه گذاری؛

با تأکید به تعهدات مشترک  صورت گرفته در کنفرانس بین المللی بروکسل پیرامون افغانستان در راستای تعمیق و تقویت همکاری ها غرض رسیدن افغانستان به خودکفایی در جریان دهه تحول ۲۰۱۵-۲۰۲۴ از جمله تعهدات در رابطه به صلح، امنیت و همکاری های منطقه یی؛

با اشاره به اینکه پروسه استانبول-قلب آسیا نقش مهمی را در افزایش همکاری های سیاسی، امنیتی و اقتصادی منطقه یی از طریق پیشبرد گفتگوسیاسی و اعتماد سازی در بهبود صلح، ثبات و رفاه در افغانستان و سراسر منطقه قلب آسیا ایفاء می­کند؛

همچنان با تأکید بر اهمیت ارتباطات و متمم های نزدیک میان رکا و پروسه استانبول-قلب آسیا؛

با اذعان براهمیت حذف موانع غیر تعرفه­ای برای تجارت و ترانزیت از طریق مذاکرات دوجانبه پیرامون همکاری های گمرکی و تطبیق مؤثر موافقتنامه های دوجانبه و چندجانبه تجارت و ترانزیت و احتمال گسترش آن به کشورهای دیگر؛

با توجه به سهم قابل توجهی که شرکت های کوچک و متوسط می تواند برای رشد اقتصادی و تولید عواید در افغانستان و سراسر منطقه ایجاد کنند؛

با تأکید بر اهمیت دسترسی شرکت های کوچک و متوسط به بازار، به خصوص برای زنان متشبث؛

با استقبال از این چهارچوب، شمولیت توانمندی اقتصادی زنان به عنوان مولفه جدید کار تحت رکا و برگزاری نشست خاص پیرامون کارآفرینی زنان در حاشیه های رکا هفت؛

با استقبال از افزایش تعدادی از موافقتنامه های امضاء شده میان اطاق تجارت و صنایع افغانستان و اطاق های تجارت در منطقه و فراتر از آن، و حمایت از طرح مشترک دارالانشای رکا و اطاق تجارت و صنایع افغانستان غرض ایجاد اطاق تجارت و صنایع رکا به عنوان شبکه منطقه یی به هدف افزایش هرچه بیشتر گفتگوها میان تجار و مشارکت در حمایت از پروژه های دارای اولویت رکا؛

با استقبال از پیشرفت های چشمگیر حاصل شده در راستای پروژه هائی  که در چهارچوب ” رکا ” در اولویت قرار داشته اند، به شمول تدابیر اتخاذ شده در جهت بهره برداری از توافقنامه دهلیز ترانزیتی و ترانسپورتی بین المللی چابهار، و همچنان تکمیل سومین قسمت راه آهن خواف – هرات، اعطای قرارداد در رابطه با خط انتقال برق کاسا ۱۰۰۰ در افغانستان و پیشرفت های جاری پیرامون پروژه تاپی و تکمیل مطالعات امکان سنجی تاپ ۵۰۰؛

با استقبال از امضای موافقتنامۀ راه لاجورد که در حاشیه هفتمین نشست رکا به عنوان توافقنامۀ اساسی در رابطه با تعمیق ارتباطات و گسترش دامنۀ تجارت در سراسر منطقه؛

با حمایت از تلاش ها ومساعی ایکه در چهارچوب رکا در راستای نیروزائی وهمکاری میان رکا، نشست قلب آسیا – پروسۀ استانبول و مؤسسات و سازمانهای منطقه یی مانند ” CAREC, ECO, OSCE, SAARC, SCO و UNESCAP” و همچنان میان دهلیزهای ترانزیتی و ترانسپورتی مختلف و طرح های خلاقانۀ دیگر مثل ابتکارات ” یک کمربند و یک جاده”، دهلیز چابهار، دهلیز راه آهن پنج کشور، کریدور میانی به شمول خط آهن باکو- تبلیسی- کارس و دهلیز راه لاجورد مبذول گردیده است؛

با یادآوری از پروژه های مشترک همکاری های اقتصادی  گوناگون میان افغانستان و کشورهای همسایه در زمینه های ارتباطات جاده یی، انرژی، تجارت و حمل و نقل؛

کشورها و سازمان های عضو رکا، در جهت جامۀ عمل پوشانیدن به پروژه های سرمایه گذاری و همکاری های منطقه یی و اهداف مربوطۀ آن، به شرح ذیل بر تعهدات خویش، تأکید نمودند:

أ‌.        انرژی:

۱)    پروژۀ  پایپ لاین گاز ترکمنستان، افغانستان، پاکستان و هند ” تاپی” :

أ‌)       امضای توافقنامۀ قوانین سیستم پایپ لاین، موافقتنامۀ دولت میزبان و موافقتنامۀ ترانسپورتی،

ب‌)  آغاز کارهای ساختمانی پایپ لاین تاپی

ت‌)  حمایت از “TPCL” در جهت سرعت بخشیدن به ساختن پایپ لاین وارائۀ شواهد و مدارک واقعی از سرمایه گذاری در پروژه های مذکور به جهانیان، برای جلبِ کمکها و سرمایه گذاری های بیشتر

 

۲)    پروژۀ انرژی منطقه یی برقِ آسیای مرکزی و آسیای جنوبی ” کاسا -۱۰۰۰″

أ‌)       تکمیل سروی تأثیرات زیست محیطی و اجتماعی به شمول امور مربوط به سروی اجزای لاین “HDVC” در افغانستان

ب‌)  نهائی سازی مسائل مربوط به  انتخاب شرکت ساختمانی وانجنیری و امضای قرارداد با آن به منظورِ کاهشِ زمان تأخیر در تکمیل لاین HDVC و ایستگاه های فرعی تبدیل کننده ” Converter Substations”  در تاجکستان و پاکستان.

 

۳)    پروژۀ انتقال برق ۵۰۰ کیلو ولتِ ترکمنستان- افغانستان- پاکستان ” TAP 500″

أ‌)       انجام ارزیابیهای تخنیکی و پلان طراحی و تعیین کامپنی و شرکت مشورتی

ب‌)  نهائی ساختن میکانیزم نظارت و همآهنگی پروژه

 

ب‌.   شبکه های ترانسپورتی و حمل ونقل:

۱٫)  شبکۀ راه آهن افغانستان – بخش های که افغانستان را با کشورهای همسایه ارتباط میدهند

أ‌)       تکمیل جزئیات وتفاصیل طراحی و آغاز کار ساختمان واعمار پروژه ۱۰۸ کیلومتری خط آهن آقینه – اندخوی- شبرغان

ب‌)  تکمیل جزئیات طراحی و آغاز کار اعمارِ پروژۀ ۱۷۳ کیلومتری تورغندی – هرات

ت‌)  اتمام جزئیات طراحی و آغاز کار در پروژۀ ۱۱٫۵ کیلومتری چمن – سپین بولدک – مرحله یا فاز” ۱ ” وهمچنان فازِ “۲” پروژۀ ۹۶ کیلومتری سپین بولدک – قندهار

ث‌)  تکمیل مطالعاتِ امکان سنجی و آغاز کار راه آهن ۷۵ کیلومتری جلال آباد – تورخم

ج‌)    تکمیل مطالعات امکان سنجی و شروع کارِ اعمارِ پروژۀ ۲۵۸ کیلومتری لشکرگاه – بهرام چاه

ح‌)    کامل ساختن مطالعات امکان سنجی و جزئیاتِ طراحی پروژه خط آهنِ چابهار – زرنج – فراه

۲) دهلیز راه آهنِ پنج جانبه

ا) تکمیل بخش چهارم پروژه  ۳۶ کیلومتری خواف – هرات (غوریان – ربات پریان)

ب) تکمیل پروژه ۶۳ کیلومتری کلوخزوبات – پنجی پویان – قسمتِ شیرخان بندر(تاجکستان –  افغانستان

ت) تکمیل جزئیات طراحی و آغاز کار ساختمانی پروژه ۱۸۷ کیلومتری شیرخان بندر – کندز – مزارشریف

ث) تکمیل جزئیات طراحی و آغاز کار پروژۀ ۱۷۰ کیلومتری مزارشریف – شبرغان

ج) اتمام مطالعۀ امکان سنجی و آغاز جزئیات طراحی و احداثِ پروژه شبرغان – میمنه – قلعه نو – کُشک (۴۷۲ کیلومتر)

۳)    پروژه های جاده یی دارای اولویت:

‌أ.        اتمام کارهای انجنیری احداثِ سرک بغلان – بامیان

‌ب.   تکمیل احیای مجدد تونل و جادۀ سالنگ

‌ج.     اتمامِ بخش باقی ماندۀ سرک حلقوی افغانستان

۴)    دهلیزهای ترانسپورتی و ترانزیتی:

‌أ.        تطبیق موافقتنامه امضا شده میان چین و افغانستان تحت برنامۀ ” یک کمربند یک جاده”

‌ب.   اتمامِ طرزالعمل های داخلی طرفین قرارداد که برای اجرای موافقتنامۀ (چابهار) دهلیز ترانسپورتی وترانزیتی ضروری میباشد ونهائی سازی پروتوکولهای الحاقی و تکمیل به موقع زیرساخت ها وتسهیلات مورد نیاز مطابق به موافقتنامه،

‌ج.     اتمام طرالعمل های داخلی طرفین قرارداد که برای اجرای دهلیز ترانزیتی، تجارتی وترانسپورتی راهِ لاجورد ضروری میباشد وهمچنان تکمیل و تقویت به موقع زیربناهای ترانسپورتی و روشهای مورد نیازِ تحتِ این موافقتنامه

‌د.        تسهیل تجارت و ترانزیت

۱٫     تکمیل طرزالعمل داخلی طرف­های قرارداد که برای مرعی­الاجرا قرار گرفتن موافقتنامه  ترانسپورتی فرا مرزی میان افغانستان، قرغزستان و تاجکستان لازمی بوده و تشویق توسعه آن به سایر کشور­ها، منجمله قزاقستان،

۲٫     بازنگری موافقتنامه موجود تجارت- ترانزیت میان کشور­های عضو رکا، رسیدگی به موانع تطبیق آنها و همچنان توسعه ممکن آن به سایر کشور ها،

۳٫      ایجاد تسهیلات گمرکای به مثابه نقاط عبوری کلیدی، افزایش ظرفیت مدیریت بنادر، بهبود طرزالعمل های گمرکای، همآهنگی و همکاری گمرکای به­شمول تشریک معلومات میان گمرکات طرف­ها،

۴٫     آغاز مطالعات جامع امکان­سنجی غرض ایجاد زون­های ویژه اقتصادی، تسهیلات ترانسپورتی و لوجستیکی چند وجهی در ساحات دارای اولویت، به شمول زرنج و آقینه در افغانستان،

۵٫     تسریع الحاق به و تطبیق کنوانسیون تیر.

۶٫      ارتباطات

۷٫      تکمیل حلقه فایبر نوری افغانستان و اتصال آن با چین

۸٫     تسریع کار بالای کاسای دیجیتال

۹٫     تطبیق پالیسی­های دسترسی آزاد غرض افزایش اتصال دیجیتال منطقه­یی

۱۰٫                        حمایت تجاری و کارگری

۱۱٫                        تقویت تلاش­ها به منظور حمایت از انکشاف صنایع مواد غذایی به سطح منطقه و تطبیق پروژه انکشاف صنایع مواد غذایی زراعتی افغانستان – قرغزستان – تاجکستان بر اساس یافته های مطالعات امکان­سنجی.

۱۲٫                        افزایش مشارکت های تجاری منطقه­یی و در این زمینه، فعال سازی اتاق تجارت رکا به مثابه شبکه منطقه­یی اتصال تجاری و تشویق مشارکت های مبتکرانه عامه-خصوصی و سرمایه گذاری های مستقیم خارجی به شمول پروژه های دارای اولویت منطقه­یی رکا.

۱۳٫                        نهایی­سازی موافقتنامه دوجانبه در مورد حمایت کارگر و ایجاد ستراتیژی تبادل و حمایت منطقه­یی کارگر غرض انگیزه­بخشیدن همکاری­های بیشتر بازار کارگر فرا مرزی.

نتیجه گیری

کشور های منطقه­یی و کشور­ها و سازمان­های همتای رکا­، غرض رسیدگی به موانع تطبیق، به شمول سرمایه گذاری های مورد نیاز در رابطه با پروژه های دارای اولویت همکاری های منطقه­یی فوق­الذکر، از طریق تنوع جمع­­آوری وجوه غرض جلب سرمایه گذاری توسط منابع مختلف عامه و خصوصی به شمول بانک های جدید سرمایه گذاری و وجوه مالی مستقل، به طور جمعی کار می نمایند.

کشور های منطقه­یی و کشور­ها و سازمان­های همتای رکا، جهت تحقق این اهداف و از طریق شبکه مراجع ملی تماس رکا، تلاش می نمایند تا اهداف فوق را از طرق ذیل بدست آورند:

‌أ.        سازمان­دهی پریزنتیشن های سرمایه­گذاری (Investment Road Shows) و مجمع های منطقه­یی تجاری؛

‌ب.    آماده­سازی گزارش پیرامون پروژه های قابل اجرا برای سرمایه­گذاران عامه و خصوصی؛

‌ج.     ورود رکا به مشارکت های جدید ستراتیژیک با سایر نهاد های منطقه­یی و ایجاد همآهنگی میان آنها؛

‌د.        ایجاد همآهنگی میان دهلیز های مختلف ترانسپورتی و ترانزیتی در ساحه وسیع­تر رکا؛

‌ه.       تبدیل نمودن وب­سایت رکا به یک صفحه انترنتی قابل استفاده برای کاربران غرض ترویج سرمایه گذاری های منطقه­یی همزمان و تشریک معلومات؛

کشور های منطقه­یی و کشور­ها و سازمان­های همتای رکا از فعال­سازی اتاق تجارت و صنایع رکا حمایت می نمایند؛ فعالیت های توانمند­سازی اقتصادی زن­ها تحت رکا و همچنان ایجاد مرکز تحقیق و ارزیابی در چارچوب رکا.

اشتراک کنندگان رکا هفت از دارالانشای رکا تقاضا نمودند تا راه های مناسبی را جهت همآهنگی بیشتر میان رکا، پروسه استانبول-قلب آسیا و سایر پلتفورم های منطقه­یی جستجو نموده و در زمینه، پیشنهاداتی را جهت ملاحظه توسط رکا، ارائه نماید.

اشتراک کنندگان رکا هفت از حکومت های کشور های ترکمنستان و افغانستان و تمامی نهاد های همتا، به­خاطر برگزاری مجمع اکادمیک، مجمع تجاری و برنامه ویژه سرمایه گذاری زن ها و همچنان نمایشگاه و برنامه های ایجاد روابط تجاری در چارچوب رکا هفت قدردانی نموده و بالای اهمیت تعقیب مؤثر نتایج این برنامه ها تأکید ورزیدند. اشتراک کنندگان از برگزاری موفقانه مجمع تجاری رکا در شهر استانبول در ماه مارچ سال روان استقبال نموده از کشور ترکیه جهت میزبان آن، تشکری نمودند.

اشتراک­کنندگان همچنان از دارالانشای رکا، به­خاطر کار عالی به شمول آماده سازی اسناد کنفرانس تشکری نموده، بالای اهمیت حمایت مستمر از دارالانشا در مرحله جدید انکشاف رکا تأکید ورزیدند.

اشتراک کنندگان از علاقمندی کشور های متعدد منطقه­یی جهت میزبانی نشست بعدی رکا استقبال نمودند.

اشتراک گذاری