﴿بسم الله الرحمن الرحیم﴾
برادر گرامی محترم پوهنمل دکتر محمد موسی علمی سرپرست اداره ملی استندرد، محترم دیپلوم انجنیر عبدالخالق بابر سرپرست پیشین اداره ملی استندرد، معینان و رؤسای ادارات دولتی، اعضای شورای عالی استندرد، نمایندگان محترم سکتور خصوصی، حضار گرامی، مهمانان عالیقدر، خانم ها و آقایان! السلام علیکم و رحمت الله و برکاته.

در ابتدا تعیین جناب دکتر محمد موسی علمی را به حیث سرپرست جدید اداره ملی استندرد به خود ایشان و همه منسوبین این اداره تبریک می گویم و موفقیت مزید ایشان را در انجام این وظیفه مهم ملی خواستارم. همچنین از تلاش های بی شایبه انجنیر عبدالخالق بابر تشکر می کنم که در طی این مدت سرپرستی این اداره را به عهده داشتند و از هیچ کوششی برای انجام مسئولیت خود دریغ نکردند. من مطمئنم در دوره رهبری و مدیریت آقای علمی همه کارمندان و منسوبین این اداره به عنوان یک تیم واحد و منسجم تمام توان خود را به کار خواهند بست تا این اداره بتواند به اهداف بزرگ ملی خود دست یابد.

حضار گرامی!
در دنیای امروز اهمیت استندرد برای بهبود تولید و صنعت و تجارت و دسترسی انسان ها به محصول با کیفیت و خدمات بهتر برای هیچ کسی پوشیده نیست. استندرد در یک تعریف کوتاه عبارت است از قواعد، رهنمودها یا مشخصات قابل تطبیق بر محصول، پروسه یا متدهای تولیدی مربوطه که توسط یک اداره با صلاحیت به منظور استفاده عامه و مکرر برای انجام فعالیت ها یا نتایج آن ها جهت حصول حد مطلوب متکی بر نتایج علمی، تکنالوژی و تجارب، به عنوان یک سند، تهیه و تدوین می گردد.

بنا بر این استندرد یک روند کاملا علمی، تخنیکی و مسلکی است که امروزه در همه کشورهای جهان، به صورت ستندردهای ملی (استندرد اختیاری)، مقررات تخنیکی (استندرد اجباری)، استندردهای منطقوی و استندردهای بین المللی تدوین و تصویب و اجرا می گردد. این که امروز تنها توسط آیسو تعداد ۲۶ هزار استندرد به تصویب رسیده، حاکی از اهمیت استندرد در سطح بین المللی است.
با توجه به اهمیت استندرد، در کشور ما نیز به تاریخ ۲۹/۵/۱۳۸۶ با تصویب شورای وزیران وقت اداره مستقل استندرد تأسیس شد و برای فعالیت های این اداره مهم ملی، اولین قانون استندرد ملی به تاریخ ۲۸/۶/۱۳۸۹ به نشر رسید و سپس در جوزای سال ۱۳۹۲ قانون استندر ملی مجددا تعدیل شد و سپس در سال ۱۳۹۵ باز هم تعدیل گردید و بعد در سرطان ۱۳۹۶ برخی از مواد این قانون مجددا تعدیل شد.

اهداف استندرد:
استندرد در سطح جهانی اهداف خاصی را تعقیب می کند. کمیته ثابت بررسی اصول استندرد وابسته به شورای سازمان بین المللی استندرد STACO اهداف استندرد کردن را در چهار محور اصلی خلاصه کرده است:

۱- صرفه‌جویی در مصرف منابع:
در واقع یکی از راه‌های عملی برای صرفه‌جویی در هزینه ساخت و تولید، رعایت اصول استندرد است. برای مثال امروزه روند تولید پوشاک در دنیا دیگر به گونه‌ای نیست که برای هر فرد به‌طور مجزا با اندازه‌های خاص خود البسه تهیه گردد، بلکه کارخانجات تولید‌کننده براساس اندازه‌های مشخص و شناخته‌شده‌ای مبادرت به تولید انبوه می‌نمایند. همچنین استندردها می‌توانند به‌عنوان منابع اطلاعاتی بسیار مفید و پیشرفته در خدمت سازمان‌ها، مراکز تحقیقاتی و دانشگاه‌ها قرار گیرند و از این‌رو صرفه‌جویی‌های بی‌شماری را در مصرف مواد، انرژی، انتخاب مواد، کسب اطلاعات، روش‌های آزمون، هزینه‌های گوناگون و زمان سبب شوند.

۲- حمایت از مستهلک یا مصرف‌کننده:
آمار ارائه‌شده در اوایل قرن بیستم چنین نشان داده است که ضایعات صنایع در کشور آمریکا در اثر فقدان استندرد نزدیک به ۴۹ درصد بوده و از این‌رو خسارت قابل ملاحظه‌ای به تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان وارد شده است. امّا با افزایش کیفیت کالا در اثر به‌کارگیری استندردهای مختلف در رابطه با ویژگی‌ها، قواعد ساخت و آزمون، میزان بهره‌وری تا حد بسیار زیادی ارتقاء یافته است.

۳- حفظ ایمنی و صحت و محیط زیست:
بروز حوادث گوناگون و ضرورت توجه به مسائل صحی، کشورها را به رعایت نکات ایمنی و صحت در تدوین استندردهای مربوطه وادار نموده است. استندردهایی که در این رابطه تهیه می‌شوند ممکن است به‌صورت استندرد محصول بوده مانند تجهیزات ایمنی، مواد غذایی و غیره و یا به‌صورت استندردهای آئین کار در مورد نحوه استفاده از مواد یا وسایل مختلف مانند مواد آتش‌زا، وسایل آزمایشگاهی و امثال آن باشد. به‌دلیل اهمیت اصول ایمنی بسیاری از کشورها برخی از این گونه استندردها را از نظر اجرا اجباری اعلام کرده‌اند و یا تحت شرایط خاص در هنگام وضع قوانین به استندردهای مربوطه ارجاع داده شده است.

۴- ایجاد ارتباط بهتر:
یکی از وظایف اصلی استندردها ایجاد ارتباط و تبادل افکار میان طرفین ذینفع است. در واقع استندرد در سطح ملی، منطقه‌ای و یا بین‌المللی آن به‌عنوان یک زبان مشترک جهت برقراری ارتباط محسوب می‌شود و این امر می‌تواند به‌طرق مختلف به‌وسیله ارائه یک‌ سلسله ویژگی‌ها، کدها و علائم، اصطلاحات و نظایر آن انجام شود. نظر به حجم گسترده تولیدات کشورهای صنعتی و در حال رشد و افزایش تبادلات تجاری و نتیجتاً فزونی ارتباطات نیاز به استندردهای بین‌المللی در این زمینه بیشتر احساس می‌شود.

مهم ترین اهداف استندرد در قوانین ملی ما به صورت بسیار واضح بیان شده است:

۱٫ ایجاد و انکشاف زیربنای ملی کیفیت؛
۲٫ بهبود کیفیت اموال تجارتی(وارداتی و صادراتی)، محصولات تولیدی و پروسه های خدماتی؛
۳٫ تثبیت نورم های مصرفی جهت بهره برداری مؤثر از منابع مالی و اقتصادی؛
۴٫ تأمین صحت و مصونیت مستهلکین و حفاظت محیط زیست.
اداره ملی استندرد طبق قانون استندرد که پیشتر ذکر شد، برای تحقق اهداف فوق وظایف بسیار مهمی را به عهده دارد که در ماده هفتم آن در ۲۹ فقره به تفصیل بیان شده است. از این وظایف به خوبی روشن می گردد که استندرد در زندگی انسان و در بهتر شدن کیفیت تولیدات و خدمات و از همه مهم تر در تأمین صحت انسان ها و حفاظت محیط زیست، چه نقش ارزنده ای دارد و اداره ملی استندرد چه جایگاه و مسئولیت مهمی را به دوش دارد. با استفاده از فرصت و برای آشنایی بهتر با فعالیت های مربوط به استندرد، برخی از مهم ترین وظایف و صلاحیت های این اداره را یادآوری می کنم:

۱- تهیه، تدوین، اقتباس، نشر و انکشاف ستندردهای ملی و کودهای ملی ساختمانی و نظارت از تطبیق آن ها؛
۲- تأیید معیارهای ملی شهرسازی و مسکن و نورم های مربوط؛
۳- طرح و ترتیب استراتژی و پالیسی های مربوط و تطبیق آن؛
۴- ارایه رهنمود یا مشوره های تخنیکی به مراجع دولتی یا غیر دولتی در مورد ستندردسازی؛
۵- اقتباس استندردها، مقررات تخنیکی، رهنمودها و سفارش نامه های مؤسسات بین المللی و منطقوی یا ادارات استندرد سایر کشورها؛
۶- اطلاع دهی و پاسخ گویی به موقع از استندردها و مقررات تخنیکی و طرزالعمل های ارزیابی مطابقت با نظرداشت تعهدات بین المللی افغانستان؛
۷- ایجاد سیستم ملی مترولوژی توأم با خدمات مربوط و عیار سازی؛
۸- عرضه خدمات لابراتواری، آزمایش و تطبیق نمونه های اموال و محصولات با استندردها، علایم و مشخصات، اظهار نظر مقایسوی و صدور تصدیقنامه؛
۹- تثبیت و اعطای علامت استندرد که نشان دهنده تطابق محصول با استندرد مشخص ملی باشد و نظارت بر کاربرد آن؛
۱۰- اعطای تصدیق نامه کیفیت برای محصولات تولیدی، سیستم های مدیریتی و پروسه های خدماتی؛
۱۱- تثبیت و تأیید ظرفیت و شرایط تخنیکی لابراتوارها و نهادهای ارزیابی مطابقت قبل از اعطای جواز نامه از طرف ادارات مربوط و نظارت بر تطبیق آن؛
۱۲- تثبیت نورم های مصرفی، ضایعات و کسرات به همکاری مؤسسات علمی- تحقیقاتی و مراجع سکتوری؛
۱۳- ارائه معلومات و رهنمودها در مورد استندرد سازی، سیستم مترولوژی، کیفیت و مصونیت محصولات و خدمات، موانع تخنیکی تجارت و سایر موضوعات مربوط؛
۱۴- ایجاد مرکز معلومات استندردها، مقررات تخنیکی، طرزالعمل های ارزیابی مطابقت و سایر اسناد مربوطه؛
۱۵- انجام مطالعات و تحقیقات در عرصه های استندردسازی، مترولوژی، ارزیابی مطابقت و سایر موضوعات مربوط و حمایت از آن ها؛
۱۶- بررسی، ارزیابی، تحلیل و آزمایش لابراتواری اموال تجارتی(وارداتی و صادراتی)، محصولات تولیدی در کشور و پروسه های خدماتی مشمول مقررات تخنیکی.
همچنین برای ساماندهی و انسجام امور مربوط به استندردسازی و زیربنای ملی کیفیت، شورای عالی استندرد با ۱۹ عضو از ادارات مختلف تحت ریاست معاون دوم رئیس جمهور و با سکرتریت اداره ملی استندرد ایجاد شده که مهم ترین وظیفه آن تصویب و تأیید استراتژی ها، پالیسی ها، پلان ها، استندردهای ملی، کودها، نورم ها و مقررات تخنیکی و پلان ها و قیمت استندردها و تصویب لوایح و طرزالعمل ها است.

حضار گرامی!
بدون شک اداره استندرد ما چنان که پیشتر گفته شد یک اداره جوان است و عمر زیادی ندارد ولی در عین حال در مدت فعالیت خود تلاش های زیادی انجام داده و دستاوردهای خوبی هم داشته و صدها استندرد را تا کنون به تصویب رسانده است. اما باید گفت این اداره هنوز برای رسیدن به اهداف خود با چالش های زیادی در عرصه های مختلف مواجه است که از آن جمله تنها در عرصه رهبری و مدیریت، می توان به چند مشکل اشاره کرد:
۱٫ فقدان هماهنگی بین ادارات مختلف دولتی و غیر دولتی؛
۲٫ تداخل وظیفوی بین ادارات مختلف؛
۳٫ پایین بودن ظرفیت ها و فقدان کدرهای مسلکی و با تجربه؛
۴٫ نداشتن بودجه و امکانات کافی؛
۵٫ بی ثباتی در رهبری اداره؛
۶٫ فقدان پلان گذاری و تدوین نقشه راه و پالیسی ملی استندرد.
با توجه به این چالش ها امروز که رئیس جدید این اداره رسما شروع به کار می کند، انتظار و توقع حکومت و مردم این است که رهبری جدید اداره ملی استندر، به اسرع وقت باید ضعف ها، مشکلات، و موانع را به طور دقیق تر شناسایی کرده و برای رفع آن ها تلاش کند و با بازنگری در پالیسی و چارچوب کاری و تنظیم پلان های تطبیقی خود به این اداره تحرک بیشتری ببخشند.
در پایان یکبار دیگر تقرر جناب آقای علمی را تبریک می گویم و امیدوارم در آینده نزدیک شاهد پیشرفت ها و دستاوردهای چشمگیر در فعالیت های این اداره باشیم.
تشکر از توجه شما.
السلام علیکم و رحمت الله و برکاته.

اشتراک گذاری