مقدمه:

طرح قانون رسانه‌های همگانی به‌تأسی از حکم ماده سی و چهارم قانون اساسی افغانستان؛ به‌منظور تنظیم امور مربوط به فعالیت رسانه‌های همگانی وضع گردیده است. این طرح در جلسه مورخ ۲۵/۹/۱۳۹۷ کمیته قوانین جمهوری اسلامی افغانستان به ریاست جلالت‌مآب استاد سرور دانش مورد بحث و بررسی قرار گرفت و بعد از ملاحظاتِ اصلاحی مورد تأیید قرار گرفت. قابل ذکر است که موضوع یاد شده تحت عناوین مختلف و در تاریخ‌های مختلف در حدود پنج بار مورد بررسی قرار گرفته و با نام‌های مختلف مورد تأیید و تصویب قرار گرفته است. اینک این‌طرح، باتوجه به اشکالات و کاستی‌های موجود در قانون رسانه‌های همگانی منتشره جریده رسمی شماره (۹۸۶) سال ۱۳۸۸ آماده طی مراحل گردیده است.

ساختار:

قانون رسانه های همگانی در (۶) فصل و (۶۱) ماده ترتیب گردیده است که در فصل اول احکام عمومی شامل مباحثی؛ چون مبنی، اهداف و اصطلاحات است. فصل دوم با عنوان حقوق و مکلفیت‌ها، به‌بیان مطالبی؛ مثل آزادی فکر و بیان، مطالبه اطلاعات، آزادی نشراتی، رعایت توازن و نگهداری مطالب، حق عدم افشای منابع اطلاعاتی، حمایت و مصونیت‌کاری ژورنالیستان، حقوق و امتیازات ژورنالیستان، نشر مطالب ممنوع و مکلفیت رسانه‌ها پرداخته شده است. فصل سوم؛ تحت عنوان تأسیس رسانه‌های همگانی و نهادهای رسانه ای، موضوعاتی تأسیس رسانه‌های همگانی، نهادهای رسانه ای و نمایندگی، منابع تمویل، شرایط صاحب امتیاز، ارائه معلومات جهت ثبت، انتقال ملکیت و امتیاز فعالیت، سلب امتیاز فعالیت، بیان شرایط، وظایف و صلاحیت مربوط به‌ مدیر مسئوول را احتوا می‌کند. فصل چهارم؛ به رادیو تلویزیون ملی افغانستان اختصاص یافته است و در آن مباحثی؛ مانند اداره رادیو تلویزیون‌ملی، وظایف و ملکفیت‌های آن اداره بازتاب یافته است. فصل پنجم؛ مطالبی مربوط به شورای عالی رسانه‌ها و کمیسیون‌ها را از قبیل ترکیب، وظایف و صلاحیت‌ها، رسیدگی به شکایات، مؤیدات تأدیبی شامل می‌شود. در فصل ششم با عنوان احکام متفرقه؛ مسایلی مثل رسانه‌های چاپی‌عامه و دولتی، مشخصات رسانه‌های چاپی سکرتریت، نظارت از احکام این قانون، وضع مقرره‌ها، لوایح و طرز العمل‌ها مورد بحث قرار گرفته است.

اهداف:

در این قانون موارد ذیل؛ از جمله اهداف آن به‌شمار رفته است:

  1. تنظیم امور مربوط به فعالیت رسانه‌های همگانی و نهاد‌های بین المللی؛
  2. تأمین حق آزادی فکر و بیان؛
  3. حمایت از حقوق ژورنالیستان و تأمین شرایط فعالیت آزاد رسانه‌ها و نهادهای رسانه‌ای؛
  4. ترویج و توسعه رسانه‌های همگانی آزاد، پاسخگو، مستقل و کثرت‌گرا؛
  5. فراهم نمودن زمینه مناسب برای اظهار فکر، احساس اتباع‌ِکشور و انعکاس حقایق طور عادلانه توسط گفتار، نوشته،رسم، تصویر ضبط روی نوار تمثیل حرکت و سایر پدیده های علمی، ادبی، هنری وفرهنگی؛
  6. رعایت اصل آزادی بیان و رسانه‌های همگانی در کشور به‌نحوی که بتواند وسایل نشر اخبار دقیق، اطلاعات، آموزش، تربیت و شکوفایی علم و فرهنگ مؤثر و مطابق معیارها واصول ژورنالیزم باشد
  7. تأمین مصونیت ژورنالیستان، کارکنان رسانه‌ای و جلوگیری از خشونت علیه آن‌ها.

ویژگیها:

از جمله ویژگی‌های خوب این قانون این است که در مطابقت با معیارهای ملی و  بین المللی و اصول ژورنالیستی تهیه شده است که با تصویب آن، حقوق و آزادی‌های رسانه‌ها مورد حمایت قرار گرفته در حدود احکام قانون تأمین می‌گردد. مصونیت کار مسلکی ژورنالیستان مورد حمایت قرار می‌گیرد.  همچنین از ویژگی‌های دیگر این قانون این است که شورای عالی رسانه‌ها را به‌منظور حمایت و نظارت از آزادی بیان و فعالیت رسانه‌های همگانی، نهاد های رسانه‌یی ، ژورنالیستان و سایر کارکنان رسانه‌یی در عرصه فعالیت رسانه‌یی پیش‌بینی کرده است.

آمریت حقوقی دفتر معاونت دوم ریاست جمهوری

اشتراک گذاری