در ثبت نام رأی دهندگان فعالانه شرکت کنیم:
امروز اول صبح، با جمعی از دوستان و همراهی نجیب الله خوجه میری وزیر محترم تحصیلات عالی، همایون رسا وزیر محترم تجارت و صنایع، خانم ملیحه حسن، آقای سید حفیظ الله هاشمی و آقای قریشی از کمیشنران محترم کمیسیون مستقل انتخابات، با حضور در مسجد باقرالعلوم کابل، برای رأی دهی در انتخابات ولسی جرگه و شوراهای ولسوالی ها ثبت نام کردیم. ضمن این که آغاز روند ثبت نام رأی دهندگان را به مردم شریف افغانستان تبریک می گویم و از کمیسیون مستقل انتخابات هم تشکر می کنم که زمینه عملی این روند را فراهم ساخته است، چند نکته کوتاهی را در این رابطه یادآوری می کنم:
حق رأی و مشارکت در انتخابات بهترین و مهمترین ابزار برای تمثیل اراده مردم و در حقیقت بنیاد و اساس دموکراسی و نماد واقعی نظام مردم سالار است. از سوی دیگر از منظر حقوق اساسی بشری، رأی دادن یک «حق» فردی برای تمام افراد واجد شرایط است، اما از منظر اجتماعی و از آنجا که انتخابات یک امر اجتماعی و ملی است و سرنوشت سیاسی یک جامعه و ملت به آن گره خورده است، باید گفت که اشتراک در انتخابات و استعمال رأی یک «تکلیف» اجتماعی و یک مسئولیت ملی نیز هست و امروز با آغاز روند ثبت نام رأی دهندگان، شهروندان کشور هم می توانند از حق اساسی خود برای رأی دهی و رأی گیری استفاده کنند و هم تکلیف و مسئولیت ملی خود را به انجام رسانند.
قانون اساسی این حق را به بهترین وجه آن به رسمیت شناخته و به ملت صلاحیت داده است که در تمام موارد مهم مربوط به حاکمیت سیاسی، تصمیم بگیرند.
در ماده چهارم قانون اساسی که یکی از مهمترین مواد قانون اساسی درباره ای دموکراسی و حاکمیت ملی است، چنین آمده است:
«حاکمیت ملی در افغانستان به ملت تعلق دارد که به طور مستقیم یا توسط نمایندگان خود آن را اعمال می‌کند. ملت افغانستان عبارت است از تمام افرادی که تابعیت افغانستان را دارا باشند.»
بر اساس حکم ماده چهارم، حاکمیت از آن ملت است نه فرد یا گروه یا طبقه خاصی؛ اما ملت این حاکمیت را از دو طریق می‌تواند اعمال کند: یکی به طور مستقیم و دیگری از طریق نمایندگان خود. یعنی تمام نهادهای اصلی دولت باید یا به طور مستقیم یا غیر مستقیم از طرف ملت با آرای مردم مشروعیت پیدا کند.
موارد اعمال حاکمیت ملی توسط ملت:‌
۱ـ مطابق به حکم ماده ۶۱ قانون اساسی رئیس جمهور به عنوان عالیترین مقامی ‌که در رأس دولت جمهوری اسلامی ‌افغانستان قرار دارد، از طریق انتخابات مستقیم با کسب بیش از پنجاه درصد آرای رأی دهندگان، برای پنج سال انتخاب می شود.
۲ـ مطابق به حکم ماده ۸۳ قانون اساسی اعضای ولسی جرگه نیز توسط مردم از طریق انتخابات مستقیم انتخاب می‌شوند.
۳- مطابق به احکام مواد ۱۳۸ و۱۴۰ اعضای شوراهای ولایتی، ولسوالی و قریه نیز به طور مستقیم از طرف مردم انتخاب می‌شوند.
۴ـ مطابق به ماده ۱۴۱، شاروال و مجالس شاروالی‌ها نیز به طور مستقیم از طرف مردم انتخاب می‌شوند.
۵ـ اعضای لویه جرگه به عنوان عالیترین مظهر اراده ای مردم نیز درواقع نمایندگانی هستند که به طور مستقیم از طرف مردم انتخاب شده اند، به استثنای یک ثلث مشرانو جرگه که به طور غیرمستقیم از مردم نمایندگی می‌کنند؛ یعنی از طرف رئیس جمهور منصوب می‌شوند.
۶ـ اما اعضای حکومت، یعنی وزرا و رئیس و اعضای ستره محکمه و همچنین لوی سارنوال و رؤسای بانک مرکزی و امنیت ملی و سره میاشت کسانی هستند که از طریق نمایندگان ملت تعیین می‌شوند. زیرا همه مقامات یادشده از طرف رئیس جمهور با تأیید ولسی جرگه تعیین می‌شوند و رئیس جمهور و اعضای ولسی جرگه همگی منتخب مردم هستند.
۷¬ـ مطابق به ماده ۸۴ اعضای مشرانو جرگه نیز به طور غیرمستقیم از طرف مردم انتخاب می‌شوند. زیرا یک سوم آن از طرف رئیس جمهور و یک سوم از طرف شوراهای ولایتی و یک سوم نیز از طرف شوراهای ولسوالی‌ها برگزیده می‌شوند.
۸ـ مطابق به حکم ماده ۱۵۷ قانون اساسی اعضای کمیسیون نظارت بر تطبیق قانون اساسی نیز از طرف رییس جمهور با تأیید ولسی جرگه تعیین می‌شوند.
به این ترتیب می‌بینیم که تمام رؤسا و اعضای هر سه قوه و چند نهاد مهم دیگر یا به طور مستقیم یا غیرمستقیم از طرف مردم انتخاب می‌شوند و این نمونه اعلای اعمال حاکمیت ملی توسط مردم و تطبیق دموکراسی است که در نظام سیاسی و حقوق اساسی کشور ما در نظر گرفته شده است و در این میان نقش و جایگاه ولسی جرگه شورای ملی از همه نهادهای دیگر دولتی برجسته تر است، زیرا این نهاد علاوه بر این که خود یک نهاد انتخابی است و مسئولیت مهم قانونگذاری را بر عهده دارد، در تعیین اکثر اراکین کلیدی نظام، نیز نقش تعیین کننده دارد.
اما انتخابات در صورتی می تواند واقعا اراده مردم را تمثیل کند که اولا پیشاپیش افراد واجد شرایط رأی دهی و رأی گیری شناسایی و مشخص شوند و دوم این که سازوکاری در نظر گرفته شود که شفافیت را تأمین کند تا از هر گونه تقلب و تخطی جلوگیری گردد. در کشوری مثل افغانستان، یکی از راه هایی که می تواند ما را به این هدف برساند، ثبت نام رأی دهندگان است از طریق تذکره نفوس افراد و با شیوه ای که توسط کمیسیون مستقل انتخابات در نظر گرفته شده است. البته کمیسیون قبلی انتخابات نیز در آخرین ماه های کار خود بعد از ارزیابی ها و مشوره هایی که صورت گرفته بود، به همین نتیجه رسیده بود که باید از طریق تذکره، همه واجدین شرایط رأی دهی از نو ثبت نام شوند و لیستی از رأی دهندگان ثبت شده، در هر مرکز رأی دهی تهیه شود و در روز انتخابات مطابق این لیست رأی گرفته شود. امروز کمیسیون فعلی انتخابات نیز بعد از مدتی رایزنی و ارزیابی، همین شیوه را ترجیح داده است و بر اساس این تصمیم، از ۲۵ ماه حمل در سراسر ۳۴ ولایت کشور، روند ثبت نام رأی دهندگان آغاز شده است.
با توجه به آنچه گفته شد از همه هموطنان خود تقاضا داریم که در روند ثبت نام به طور فعال و همه جانبه اشتراک نمایند تا به کمک خداوند در ۲۸ میزان امسال، سرنوشت سیاسی کشور خود را رقم بزنیم و با برگزاری یک انتخابات شفاف و عادلانه و قانونمند، پارلمانی داشته باشیم با نمایندگان دلسوز، متعهد، متخصص و وفادار به منافع ملی، وحدت ملی، عدالت اجتماعی و حاکمیت قانون.
به امید آن روز
سرور دانش
معاون دوم ریاست جمهوری اسلامی افغانستان
۲۶ حمل ۱۳۹۷

اشتراک گذاری